Een verrassende locatie op de Bachdag van 2026

Maar weinig Amersfoorters zullen ooit de Klooster- of Zusterkapel aan de Zuidsingel van binnen hebben gezien. Maar op dat punt liggen er in de komende tijd kansen. Op 10 oktober is een bezoekje aan de kapel te combineren met het bijwonen van één of meer concerten van de Bachdag. En al iets eerder, vanaf 26 september, is op dezelfde plek van tijd tot tijd de tentoonstelling ‘Oefenen in falen’ te bezoeken.

Rijk verleden

De Zusterkapel is onderdeel van het kloostercomplex, waar sinds het begin van de 19e eeuw de ‘Zusters van onze Lieve Vrouw van Amersfoort’ hun plek hadden. Dat stukje van de stad had al een rijk verleden, want in het begin van de 15e eeuw stond op die plek het Barbaraklooster.

Met de overgang van katholiek naar protestant (rond 1580) werd er veel anders en kregen de gebouwen van het Barbaraklooster een woonfunctie. Daarbij is huize Cohen, het  ‘huis met de paarse ruitjes’,  lange tijd het meest markante gebouw geweest.

Toch keerden vanaf 1822 de kloostertijden stapsgewijs terug. In dat jaar begonnen zeven zusters van de congregatie ‘Onze Lieve Vrouw van Namen’ een onderwijsinstituut aan de Muurhuizen met de mooie naam ‘Pedagogie Chrétienne’ – al was dat aanvankelijk nog een beetje clandestien. Vanaf 1843, toen huize Cohen werd aangekocht, kreeg de kloostergemeenschap een meer officiële status. Een bloeiperiode volgde, waarbij in 1889 de Kloosterkapel werd gebouwd. De decennia daarna breidde de kloostergemeenschap zich verder uit, waarbij de focus op het (katholiek) onderwijs bleef gericht.

Herbestemming

Na 1950 liep het aantal zusters gaandeweg terug. Het 200-jarig bestaan werd nog gevierd in 2022, maar toen was al wel duidelijk dat het kloostercomplex een andere bestemming zou gaan krijgen. Dat is iets waar familiebedrijf Schipper Bosch inmiddels aan werkt. In fases geven zij de aspecten van wonen, zorg en omzien naar elkaar nieuwe vormen. Een eerste deel van het complex is inmiddels ingeruimd voor jongeren, die daar begeleid kunnen wonen.  En het is de bedoeling dat ook de andere onderdelen van het kloostercomplex een nieuwe bestemming zullen krijgen, waarin zo mogelijk iets behouden blijft van de sfeer van de kloostergemeenschap, die zo’n twee eeuwen aan de Zuidsingel een leven van toewijding leidde.

Bachdag

Hoe de kapel in dit alles een nieuwe plek zal krijgen is nog niet beslist.

Maar op 10 oktober is er in het kader van de Bachdag  in de kapel wel veel moois te horen. Onder andere een cantate van Bach, waarin de koralen (na enige oefening) kunnen worden meegezongen door het publiek. En meer, zoals te zien is op de website van de Bachdag)

Kunstproject

En vanaf 26 september is er van alles te zien en te doen in het kader van het kunstproject ‘Oefenen in falen’. Met dit project wonnen Paul Heusinkveld, e.a. de ‘Open Call beeldende kunst 2026’, een prijs vanuit de gemeente Amersfoort.

De kunstenaars willen met ‘Oefenen in falen’ iets laten zien van de schoonheid van het onafgemaakte,  het ongepolijste en het op het eerste gezicht mislukte.  Want ook in het gerafelde en verscheurde van het leven is vaak allerlei waardevols te ontdekken, met boeiende processen die daarachter verborgen kunnen liggen.

Dat gebeurt in drie rondes met telkens een tentoonstelling, een film en gratis workshops voor kinderen (de eerste workshops ‘Een kei in klei’ zijn op 18 en 20 oktober in de Zusterkapel).

De locatie heeft in dit alles zeker toegevoegde waarde, gelet op de herbestemming van het kloostercomplex. Want herbestemming kan zo pijnlijk bepalen bij dat wat niet langer lukte en anders zal moeten worden. De tentoonstelling ‘Oefenen in falen’ laat op die manier ter plekke iets zien van de kwetsbare en tegelijk kostbare kanten aan zulke processen. En dat als iets wat te herkennen is in de volle breedte van het leven.